Szanowni Państwo Dyrektorzy szkół podstawowych,
w związku z pojawiającymi się pytaniami dotyczącymi wpisywania szczególnych osiągnięć na świadectwie ukończenia szkoły podstawowej oraz uwzględniania tych osiągnięć w postępowaniu rekrutacyjnym do szkół ponadpodstawowych, przekazuję poniższe wyjaśnienia.
Celem niniejszego komunikatu jest ujednolicenie praktyki szkół oraz ograniczenie sytuacji, w których na świadectwach pojawiają się wpisy niemające podstawy w obowiązujących przepisach lub niewynikające z wykazu zawodów wiedzy, artystycznych i sportowych właściwego dla danego roku szkolnego, które ogłasza Wielkopolski Kurator Oświaty.
- Jakie osiągnięcia mogą być wpisane na świadectwie
Zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki w sprawie świadectw, dyplomów państwowych i innych druków (Dz. U. 2023 poz. 1120 z późn. zm.), w części „Szczególne osiągnięcia” na świadectwie oraz w arkuszu ocen można wpisać wyłącznie osiągnięcia wskazane w tym rozporządzeniu.
Do osiągnięć tych należą w szczególności:
- uzyskane wysokie miejsca lub tytuły laureata albo zwycięzcy w konkursach wiedzy, zawodach artystycznych i zawodach sportowych organizowanych przez kuratora oświaty albo organizowanych co najmniej na szczeblu powiatowym przez inne podmioty działające na terenie szkół;
- osiągnięcia w działalności społecznej, zwłaszcza związane z wolontariatem lub pracą na rzecz środowiska szkolnego;
- realizacja albo ukończenie programu nauczania prowadzonego przez zagraniczną instytucję edukacyjną w oddziale międzynarodowym;
- realizacja albo ukończenie programu szkolenia w oddziale przygotowania wojskowego, jeżeli dotyczy danego ucznia i znajduje podstawę w aktualnie obowiązujących przepisach.
Należy pamiętać, że nie każde osiągnięcie ucznia, nawet bardzo wartościowe wychowawczo, sportowo lub artystycznie, może zostać wpisane na świadectwie w części „Szczególne osiągnięcia”. Decydujące znaczenie mają przepisy prawa oraz – w przypadku konkursów i zawodów wiedzy, artystycznych i sportowych – właściwy wykaz miejscowego kuratora oświaty.
- Konkursy i zawody ujęte w wykazie Wielkopolskiego Kuratora Oświaty
W zakresie konkursów i zawodów wiedzy, artystycznych oraz sportowych na świadectwie ukończenia szkoły podstawowej mogą być wymienione wyłącznie te osiągnięcia, które wynikają z „Wykazu zawodów wiedzy, artystycznych i sportowych Wielkopolskiego Kuratora Oświaty” właściwego dla danego roku szkolnego, z uwzględnieniem miejsc uznanych za wysokie.
Wykaz jest dostępny na stronie internetowej Kuratorium Oświaty w Poznaniu w zakładce Rekrutacja do szkół
Wielkopolski Kurator Oświaty, działając na podstawie art. 148 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. 2025 poz.1043 ze zmianami) , corocznie, do końca lutego, podaje do publicznej wiadomości wykaz zawodów wiedzy, artystycznych i sportowych, które mogą być wymienione na świadectwie ukończenia szkoły podstawowej, oraz określa miejsca uznane za wysokie w tych zawodach.
Oznacza to, że przy dokonywaniu wpisu na świadectwie szkoła powinna każdorazowo sprawdzić:
- czy dane zawody, konkurs lub turniej znajdują się w wykazie właściwym dla danego roku szkolnego;
- czy osiągnięcie ucznia odpowiada miejscu lub tytułowi uznanemu w wykazie za wysokie;
- czy osiągnięcie zostało uzyskane na właściwym szczeblu zawodów;
- czy opis osiągnięcia na świadectwie jest zgodny z nazwą i zakresem wskazanym w wykazie.
- Osiągnięcia, których nie należy wpisywać na świadectwie
Na świadectwie ukończenia szkoły podstawowej, w części „Szczególne osiągnięcia”, nie należy wpisywać osiągnięć z konkursów, turniejów lub zawodów, które nie spełniają warunków określonych w przepisach prawa oraz nie zostały ujęte w wykazie Wielkopolskiego Kuratora Oświaty.
Dotyczy to w szczególności:
- zawodów i mistrzostw organizowanych przez polskie związki sportowe lub inne podmioty zewnętrzne, jeżeli dane zawody nie zostały ujęte w wykazie kuratora oświaty właściwym dla danego roku szkolnego;
- konkursów płatnych, które nie spełniają kryterium powszechnej dostępności dla uczniów;
- konkursów i zawodów, które nie obejmowały etapu szkolnego, jeżeli etap ten był wymagany w procedurze kwalifikowania danego przedsięwzięcia;
- osiągnięć uzyskanych w przedsięwzięciach organizowanych bez udziału szkoły lub bez zgody dyrektora szkoły, jeżeli nie spełniają one warunków wymaganych dla wpisania do wykazu;
- osiągnięć, których nie można jednoznacznie przyporządkować do zawodów wskazanych w wykazie.
Warto podkreślić, że sam fakt wysokiej rangi zawodów, prestiżu organizatora albo znaczącego sukcesu ucznia nie przesądza jeszcze o możliwości dokonania wpisu na świadectwie. Wpis musi mieć podstawę w obowiązujących przepisach oraz w wykazie kuratora oświaty.
- Zawody sportowe a wpis na świadectwie i punktowanie w rekrutacji
Szczególne wątpliwości dotyczą często zawodów sportowych organizowanych poza systemem zawodów szkolnych.
Osiągnięcia w zawodach sportowych organizowanych przez polskie związki sportowe, kluby sportowe, federacje lub inne podmioty zewnętrzne nie podlegają automatycznie wpisowi na świadectwie ani punktowaniu w rekrutacji do szkół ponadpodstawowych.
Decydujące znaczenie ma to, czy dane zawody zostały ujęte w wykazie Wielkopolskiego Kuratora Oświaty właściwym dla danego roku szkolnego oraz czy wskazane w nim miejsce zostało uznane za wysokie.
W odniesieniu do zawodów sportowych organizowanych w latach szkolnych 2021/2022–2025/2026 należy zwrócić szczególną uwagę, że punktowaniu w postępowaniu rekrutacyjnym do szkół ponadpodstawowych na terenie województwa wielkopolskiego podlegają wyłącznie osiągnięcia uzyskane w zawodach ujętych w wykazie Wielkopolskiego Kuratora Oświaty.
W praktyce oznacza to, że punkty mogą zostać przyznane za osiągnięcia uzyskane m.in. w ramach:
- Poznańskich Igrzysk Młodzieży Szkolnej;
- Powiatowych Igrzysk Młodzieży Szkolnej;
- Wielkopolskich Igrzysk Młodzieży Szkolnej;
- Ogólnopolskich Igrzysk Młodzieży Szkolnej;
o ile dane zawody, rocznik, szczebel oraz miejsce ucznia odpowiadają zapisom wykazu właściwego dla danego roku szkolnego.
Inne zawody sportowe, nawet jeżeli miały charakter powiatowy, wojewódzki, krajowy lub międzynarodowy, nie mogą być objęte punktacją w rekrutacji, jeżeli nie zostały ujęte w wykazie kuratora oświaty albo nie spełniają warunków wynikających z przepisów prawa.
- Punktowanie osiągnięć w rekrutacji do szkół ponadpodstawowych
W postępowaniu rekrutacyjnym do szkół ponadpodstawowych dodatkowo punktowane mogą być wyłącznie te szczególne osiągnięcia ucznia, które zostały wymienione na świadectwie ukończenia szkoły podstawowej i odpowiadają zasadom określonym w przepisach rekrutacyjnych.
Zasady przeliczania na punkty wysokich miejsc w zawodach wiedzy, artystycznych i sportowych określa rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki w sprawie przeprowadzania postępowania rekrutacyjnego oraz postępowania uzupełniającego do publicznych przedszkoli, szkół, placówek i centrów (Dz. U. 2025 poz. 464).
Za uzyskanie wysokiego miejsca w zawodach wiedzy, artystycznych lub sportowych, organizowanych przez kuratora oświaty albo inne podmioty działające na terenie szkoły, przyznaje się:
- na szczeblu międzynarodowym – 4 punkty;
- na szczeblu krajowym – 3 punkty;
- na szczeblu wojewódzkim – 2 punkty;
- na szczeblu powiatowym – 1 punkt.
Jeżeli kandydat posiada więcej niż jedno szczególne osiągnięcie uzyskane w takich samych zawodach wiedzy, artystycznych lub sportowych, na tym samym szczeblu oraz z tego samego zakresu, punkty przyznaje się jednorazowo – za najwyższe osiągnięcie tego ucznia w tych zawodach.
Maksymalna liczba punktów możliwych do uzyskania za wszystkie szczególne osiągnięcia wynosi 18 punktów.
Oznacza to, że przy ustalaniu punktacji nie sumuje się wielokrotnie osiągnięć uzyskanych w takich samych zawodach, na tym samym szczeblu i z tego samego zakresu. Komisja rekrutacyjna uwzględnia wówczas najwyżej punktowane osiągnięcie, zgodnie z zasadami określonymi w przepisach.
- Kryteria uwzględniania zawodów w wykazie
Wielkopolski Kurator Oświaty, ustalając wykaz zawodów wiedzy, artystycznych i sportowych, może uwzględniać tylko te przedsięwzięcia, które spełniają warunki wynikające z przepisów prawa oraz przyjętej procedury kwalifikowania zawodów.
W szczególności zawody powinny:
- być powszechnie dostępne dla uczniów szkół podstawowych, a więc co do zasady nieodpłatne;
- być organizowane na terenie szkoły lub przy udziale szkoły;
- odbywać się za zgodą dyrektora szkoły;
- obejmować etap szkolny, jeżeli jest on wymagany w danej procedurze;
- być organizowane przez podmioty działające na rzecz edukacji, rozwoju lub uzdolnień uczniów,
w tym stowarzyszenia, organizacje, instytucje, osoby fizyczne albo inne podmioty prowadzące statutową działalność oświatową, naukową, artystyczną lub sportową; - zostać zgłoszone do wykazu zawodów wiedzy, artystycznych i sportowych kuratora oświaty w trybie i terminie określonym przez właściwe kuratorium oświaty.
W województwie wielkopolskim procedura zgłaszania przedsięwzięć do wykazu jest ogłaszana na początku roku szkolnego i trwa co do zasady do końca grudnia.
- Błędny wpis na świadectwie
Proszę również pamiętać, że świadectwa ukończenia szkoły nie podlegają sprostowaniu w trybie przewidzianym dla niektórych innych dokumentów szkolnych.
Jeżeli świadectwo ukończenia szkoły zawiera błąd lub omyłkę, wydaje się nowe świadectwo po zwrocie dokumentu zawierającego błąd. Wynika to z § 59 ust. 4 i 5 rozporządzenia w sprawie świadectw, dyplomów państwowych i innych druków.
Z tego względu przed wydaniem świadectw należy ze szczególną starannością zweryfikować wpisy w części „Szczególne osiągnięcia”, zwłaszcza w odniesieniu do konkursów i zawodów, które mają znaczenie w postępowaniu rekrutacyjnym.
- Prośba do dyrektorów szkół
Proszę Państwa Dyrektorów o przekazanie powyższych informacji wychowawcom klas ósmych, członkom zespołów odpowiedzialnych za przygotowanie świadectw oraz osobom udzielającym rodzicom i uczniom informacji dotyczących rekrutacji do szkół ponadpodstawowych.
Proszę również, aby w przypadku wątpliwości dotyczących konkretnego konkursu, zawodów lub osiągnięcia każdorazowo weryfikować je z wykazem Wielkopolskiego Kuratora Oświaty właściwym dla danego roku szkolnego, a nie wyłącznie na podstawie nazwy zawodów, rangi organizatora lub informacji przekazanej przez rodzica ucznia.
Wielkopolski Kurator Oświaty
dr Igor Marek Bykowski
Szczegółowych informacji w zakresie Wykazu zawodów wiedzy, artystycznych i sportowych udziela:
Izabela Szmigiero
specjalista
Wydział Wspierania Edukacji
Kuratorium Oświaty w Poznaniu
tel. 780 386 124
e-mail: i.szmigiero@ko.poznan.pl